Duurzaam leven

Hoe we onze buurten duurzaam verwarmen

24 februari 2022

Als marktleider in buurtontwikkeling streven we ernaar om betere en meer leefbare buurten te creëren. Daarbij willen we o.a. maximaal zorg dragen voor onze planeet door duurzame buurten te realiseren. Buurten die voldoen aan hedendaagse noden, zonder de noden van toekomstige generaties op het spel te zetten. De evolutie naar duurzame verwarmingssystemen voor de woningen in onze buurten is dan ook logisch. Maar wat betekent dat nu concreet, duurzaam verwarmen?

Duurzaam verwarmen

Om de effecten van de klimaatverandering af te remmen moeten we wereldwijd onze CO2-uitstoot verminderen. Een belangrijke manier om dat doel te bereiken, is de overstap van fossiele - niet hernieuwbare - energiebronnen (bv. aardgas) naar hernieuwbare energiebronnen voor de verwarming van onze woningen en van sanitair water.


Hernieuwbare energiebronnen

Hernieuwbare energie, ook duurzame of groene energie genoemd, is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld. Zo kunnen we woningen duurzaam én energiezuinig verwarmen door warmte te winnen uit de lucht, de bodem, oppervlaktewater, grondwater, de zon en biomassa (bv. hout(pellets), granen, koolzaad, zonnebloempitten). Het bijkomende voordeel van de meeste van deze energiebronnen is dat ze in de zomer woningen kunnen koelen. Daarnaast kan er ook warmte gerecupereerd worden uit industriële restwarmte en rioolwater.

Bij de ontwikkeling van onze buurten analyseren we dan ook welke hernieuwbare warmtebronnen we kunnen inzetten, en dit zonder de betaalbaarheid voor de toekomstige eigenaars uit het oog te verliezen. Op die manier winnen bewoners van onze buurten driedubbel:

  1. Ze hebben een betaalbaar duurzaam verwarmingssysteem voor hun woning,
  2. Ze verwarmen tot 40% energiezuiniger
  3. Ze zijn minder afhankelijk van stijgende energieprijzen.

 

Hoe winnen we warmte uit duurzame energiebronnen?

In de praktijk is het vaak een warmtepomp die de warmte uit een hernieuwbare warmtebron onttrekt en rondpompt in de woning (voor verwarming en sanitair water). In appartementsgebouwen maken we de keuze tussen een individuele warmtepomp (per appartement) en een collectieve warmtepomp (op een centrale plaats).

Er bestaan verschillende soorten warmtepompen:

  • Het meest eenvoudige systeem is een lucht-water warmtepomp. Die haalt warmte uit de buitenlucht en geeft deze af aan het watercircuit van de verwarming en het sanitair water.
  • Ook een lucht-lucht warmtepomp (of aerothermische warmtepomp) werkt via een eenvoudig principe: warmte wordt uit de buitenlucht gehaald en rechtstreeks afgegeven aan de binnenlucht in huis.
  • Een bodem-water en water-water warmtepomp (of geothermische warmtepompen) halen warmte uit de bodem, het grondwater of het oppervlaktewater en geven die af aan het watercircuit van de verwarming.

Een zonneboiler-systeem zet dan weer de energie van de zon om in warmte. Het bestaat uit een zonnecollector op het dak die het zonlicht opvangt en het water in de zonneboiler opwarmt.

 

Hoe zetten we duurzame energie concreet in in onze buurten?

Het verwarmingssysteem dat we uiteindelijk kiezen voor onze buurten hangt af van de concrete invulling van de gebouwen (wonen, winkelen, werken), van de omgevingsfactoren en de context waarin de buurt gebouwd wordt.

Boechout - Zuiderdal

In onze buurt Zuiderdal in Boechout installeerden we in 2014 al hybride systemen met zonneboiler en daarna met lucht-water warmtepomp in meer dan 100 woningen. De buurt groeit verder en we plannen meer dan 60 nieuwe woningen met een geothermische warmtepomp.

Ook in de buurt Eksterlaer in Deurne faseren we sinds 2016 aardgas uit en gebruiken we warmtepompen, waar mogelijk geothermische pompen.

De huizen in de getransformeerde militaire Kazerne in Gent zullen we verwarmen met lucht-water warmtepompen. We voorzien ook alle nodige technieken in de huizen en appartementen om ze later te kunnen aansluiten op een toekomstige stedelijk warmtenet.

Een combinatie van individuele lucht-water en collectieve grond-water warmtepompen zal dan weer de nieuwe buurt op de voormalige industriële site van Kerremans in Asse verwarmen.


Een warmtenet om grotere buurten te verwarmen

Dankzij een warmtenet kunnen we een grotere buurt duurzaam verwarmen waarbij de woningen jaarlijks tot 70% minder CO2 uitstoten. In zo’n warmtenet zetten we een warmtebron collectief in en verdelen we ondergronds de warmte naar alle huizen en appartementen in de hele buurt. Ook daar haalt meestal een (individuele of collectieve) warmtepomp de warmte uit de energiebron en pompt deze rond tot in elke woning.

Onze buurten Het Laere en De Vlieger in Roeselare sloten we aan op het stedelijk warmtenet dat werkt met restwarmte van de afvalverbrandingsoven. Het warmtenet brengt via ondergrondse leidingen warm water tot in de meer dan 200 woningen.

In Antwerpen hebben we de getransformeerde Antwerp Tower, met bijna 250 appartementen, uitgerust om aan te sluiten op een toekomstig stedelijk warmtenet.

Roeselare - De Vlieger
Cheratte - Charbonnage du Hasard

Het grondwater in een voormalige mijnschacht van de steenkoolmijn in Cheratte (Luik) loopt nu nutteloos de riool in. Dit ‘mijnwater’ zal in de toekomst de meer dan 100 woningen op de site verwarmen en koelen via het warmtenet dat we daar met ENGIE zullen aanleggen.

In Quartier Bleu (Hasselt) zetten we energie uit het grondwater en uit het water van het aanpalende kanaal in. Dankzij boringen wordt warmte en koude in het grondwater opgeslagen (koude- en warmteopslag of KWO). Dat zorgt in de winter voor warmte en in de zomer voor koeling van de ruim 400 woningen en retailruimtes.

In onze buurten Laar (Geel) en Herfstvreugde (Genk) zullen we ook deze duurzame geothermische technologie inzetten.

Geel - Laar
Kortrijk - De Branderij

Tot slot is de geothermische techniek van een BEOveld ook dé toekomst voor het duurzaam verwarmen van buurten. Dankzij dit ‘Boorgaten Energie Opslag’-systeem kan warmte uit de bodem ingezet worden.

In de buurten Eksterlaer (Deurne), De Branderij (Kortrijk) en Parkville (Blankenberge) zullen we toekomstige woningen aansluiten op een BEOveld dat we daar onder de gebouwen aanleggen.

Matexi gaat dus voluit voor een groeiend aandeel hernieuwbare energie, meer energie-efficiëntie en een schone energie-infrastructuur in de buurten die we ontwikkelen! Daarover kan je ook hier meer lezen of lees meer over enkele buurten die we realiseren met zorg voor de planeet.

 

Meer weten?

Gerelateerde artikels