Hoe combineer je wonen met respect voor waterbeheer en biodiversiteit? Die vraag stelt zich vandaag in elke stad en gemeente. In de woonbuurt aan de Schaapsdreef in Kortrijk toont Matexi hoe een geïntegreerde aanpak kan uitmonden in een toekomstgerichte leefomgeving.
De woonbuurt Schaapsdreef illustreert hoe een ruimtelijk uitvoeringsplan kan uitgroeien tot een hoogwaardige woonontwikkeling. Op een terrein van ongeveer 10 hectare, op het hoogste punt van Kortrijk, realiseerde Matexi 166 woningen in halfopen en gesloten bebouwing. De geschiedenis van de plek gaat daarbij ver terug: archeologisch onderzoek toonde dat hier al zeer vroeg bewoning was.
Frederik Van Damme, Regional Business Manager bij Matexi: "Vanaf de start lag de focus op een evenwichtige verhouding tussen bebouwing en open ruimte. Een derde werd ingericht als groen, wat de ambitie onderstreept om niet alleen extra woningen te creëren, maar ook de leefkwaliteit te verhogen en het landschap te versterken. De buurt sluit bovendien naadloos aan op de omliggende omgeving. Ze vormt geen geïsoleerd eiland, maar bouwt verder op de bestaande structuren in het landschap."
Een beeldkwaliteitsplan – met richtlijnen voor architectuur, materialen, kleuren en publieke ruimte – zorgde daarbij voor samenhang en een herkenbare identiteit, zonder de variatie in het straatbeeld te beperken.
Een van de meest bepalende elementen van de woonbuurt is het geïntegreerde groen-blauwe netwerk. Kevin Claeys, Project Developer bij Matexi: "Samen met een hydroloog en landschapsarchitect werden de natuurlijke structuren geanalyseerd en vertaald naar concrete ingrepen:
Door klimaatuitdagingen, zoals intense regenval, droogte en hittestress, wordt slim waterbeheer steeds crucialer. Aan de Schaapsdreef wordt water niet louter afgevoerd, maar vormt het een integraal onderdeel van het ontwerp. Het project zet in op:
Deze aanpak sluit aan bij de bredere evolutie in ruimtelijke planning, waarbij waterbeheer wordt gezien als een ruimtelijke én ecologische kans.
Ook biodiversiteit vormt een volwaardig onderdeel van de gebiedsontwikkeling. Door gevarieerde beplanting en extensieve groenzones ontstaat een leefomgeving die aantrekkelijk is voor fauna en flora. De nabijheid van natuurgebied De Kleiputten versterkt dit effect, doordat de ontwikkeling voortbouwt op bestaande natuurlijke structuren.
Naast ecologische ambities staat ook de leefkwaliteit van bewoners centraal. De buurt werd ontworpen met:
Deze inrichting stimuleert duurzame mobiliteit, verhoogt de veiligheid en versterkt de sociale cohesie.
De interactie met bewoners krijgt vorm via tijdelijke initiatieven, zoals een mobiele speelcontainer. Zo kan men samen met bewoners testen hoe de publieke ruimte het best gebruikt wordt, nog vóór de definitieve inrichting wordt vastgelegd. De buurt groeit daardoor organisch en sluit beter aan bij de noden van haar gebruikers.
De woonbuurt aan de Schaapsdreef toont hoe een integrale aanpak kan leiden tot een duurzame, klimaatrobuuste en kwalitatieve woonomgeving. Door ruimte, water en natuur vanaf het begin te verweven, ontstaat een buurt die ecologische waarde toevoegt en inspeelt op maatschappelijke verwachtingen.
De ontwikkeling – gestart in 2016 en afgerond tien jaar later – bewijst dat niet één ontwerpprincipe het verschil maakt, maar de samenhang tussen alle elementen. Precies daarin schuilt de sleutel tot duurzame gebiedsontwikkeling.
Architect: POLO
